مكان باشد ، بر آن ، نماز چه صورت دارد ؟ جواب : مادامى كه علم به حرمت مكان وفرش حاصل نشده جايز است نماز در آن . 215 - سؤال : شخصي كه نماز قضا بر ذمه دارد ، نماز يوميه را در أول وقت مىتواند نمود ، يا نه ؟ جواب : اظهر جواز كردن نماز حاضره است در أول وقت . 216 - سؤال : هرگاه كسى در بين نماز يقين كند كه واجبي از واجبات نماز را فراموش كرده وشك دارد كه كداميك از واجبات بود ، چه كند ؟ جواب : هرگاه اجزائى كه شك دارد در ميان آنها تدارك آن ، مستلزم زيادتى ركن نمىشود برگردد از أول ، محتملات را بگيرد وما بعد آن را ( همه را ) به عمل آورد . مثلا در حال قيام شك كند كه آنچه را فراموش كرده ، يك سجده از همين ركعت گذشته بوده يا تشهد آن . در اينجا برگردد ويك سجده بكند وتشهد را بكند وبرخيزد . واما هر گاه شك دارد كه قرائت بود يا دو سجده يا تشهد ، در اينجا نماز باطل است چون تدارك قرائت وما بعد آن ، مستلزم تكرار ركن است جزما كه آن ركوع باشد . وشايد در اينجا توان گفت كه تدارك قرائت ، ضرور نيست ، بلكه واجبات ما بعد ركوع را بجا آورد ، برخيزد . ولكن در اينجا احتمال تعدد ركن لازم مىآيد كه دو سجده باشد ودر صورت احتمال تعدد ركن اشكال است . واز اين باب است كه شك دارد كه آيا يك سجده بوده يا دو سجده با تشهد كه تدارك دو سجده وما بعد محتمل است كه در آن تكرر ركن به هم رسد . ودور نيست كه حكم به صحت شود ، خصوصا به ملاحظه استصحاب وعموم الصلاة على ما افتتحت عليه ، وآنچه محقق است از فتاوى علما ، اين است كه زياد كردن ركن يا ترك كردن آن ، عمدا يا سهوا مبطل نماز باشد ، اما كردن كارى كه محتمل باشد به سبب آن ، تعدد ركن ، پس دليل نديدم كه دلالت كند بر آن ، وأحوط اين است كه بعد از تدارك در اين صورت اعاده هم بكند . ودور نيست كه در صورت عدم لزوم تعدد ركن . مخير باشد ميان آن اجزاى محتمله ،